De vuurpomp bestaat uit een zuiger en uit een cilinder. De cilinder is aan één uiteinde dicht gemaakt, de zuiger past zonder al te veel speling in de cilinder. Aan een uiteinde van de zuiger zit een drukknop om de bediening te vereenvoudigen, en aan de andere uiteinde van de zuiger zit een kleine uitholling waar je tondel in kunt stoppen. Verder zitten er aan de zuiger nog twee O ringetjes om te voorkomen dat lucht langs de zuiger ontsnapt.

Door de zuiger met behulp van de drukknop snel heen en weer te bewegen bv door een krachtige slag, wordt de lucht in de cilinder samengeperst. Door het samenpersen van deze lucht ontstaat genoeg warmte om er tondel zoals verkoold katoen of een stukje tonderzwam te doen opgloeien. Vuurpompjes kunnen van hout of metaal gemaakt zijn.

Hier zie je de uitholling aan één uiteinde van de zuiger.

Plaats een stukje verkoold katoen of een stukje tonderzwam in de uitholling van de zuiger.

Plaats de zuiger een klein stukje in de cilinder, let hierbij op dat alle twee de O ringetjes in de cilinder vallen. Maar duw de zuiger ook niet te ver in de cilinder. Hoe langer de slag hoe meer lucht er samengeperst, en als er meer lucht wordt samengeperst komt er ook meer warmte vrij. Het is raadzaam om de O ringen van de vuurpomp regelmatig in te vetten met zuurvrije vaseline, hierdoor zal de vuurpomp een stuk soepeler werken en tevens zullen de O ringetjes een tijd langer meegaan.

Druk de zuiger met een snelle beweging in de cilinder. Soms moet je dit een aantal keren herhalen voor je tondel begint te gloeien.

Hier zie je dat het tondel gloeit.

Haal de gloeiende tondel met een stokje of iets anders uit de uitholling van de zuiger en leg het tussen een bundel tondel die je van te voren al hebt klaargelegd. Blaas het tondel aan totdat je vlammen hebt.